تعارض و نقد در آراء فلسفی و عرفانی
عرفان و تصوف

تعارض و نقد در آراء فلسفی و عرفانی

نویسنده اشاره کرده که عموم فلاسفه و عرفا و شاگردان آن‌ها مدعی هستند که فهم آیات و روایات مبتنی بر مباحث فلسفی و عرفانی است و می‌توان بر اساس روش این دو علم به حقیقت و باطن دین رسید و حتی می‌گویند که اگر فلسفه و عرفان حذف شود، راه وصول به معارف دین بسته شده و بساط برهان و تعقل برچیده خواهد شد. این در صورتی است که به‌کارگیری فلسفه و عرفان برای فهم آیات و روایات موجب ارائه‌ی دو تفسیر متنافی و متعارض خواهد شد و این به باور نویسنده وهن دین و زوال شریعت را سبب می‌شود.

تعارض و نقد در آراء فلسفی و عرفانی

کتابان: سید محمود هاشمی‌نسب در این کتاب درباره تعارض میان آرا فلاسفه و عرفان با مبانی دین بحث کرده است. او در این کتاب به بحث و بررسی بخشی از تضادها و تناقض‌های میان مبانی و نتایج فلسفی و عرفانی پرداخته و بخشی از تعارضات بین قرآن و سنت با یافته‌های فلسفی و عرفانی را تذکر داده است.

نویسنده اشاره کرده که عموم فلاسفه و عرفا و شاگردان آن‌ها مدعی هستند که فهم آیات و روایات مبتنی بر مباحث فلسفی و عرفانی است و می‌توان بر اساس روش این دو علم به حقیقت و باطن دین رسید و حتی می‌گویند که اگر فلسفه و عرفان حذف شود، راه وصول به معارف دین بسته شده و بساط برهان و تعقل برچیده خواهد شد. این در صورتی است که به‌کارگیری فلسفه و عرفان برای فهم آیات و روایات موجب ارائه‌ی دو تفسیر متنافی و متعارض خواهد شد و این به باور نویسنده وهن دین و زوال شریعت را سبب می‌شود.

نویسنده این سوال را مطرح کرده که «هنگامی که فلسفه و عرفان در درون خود دچار تعارض‌اند چگونه می‌توانند لسان دین و مفسر قرآن و سنت قرار گیرند؟» او برای ارائه‌ی پاسخی به این سوال کتاب خود را در دو بخش اصلی به ترتیب با این عناوین سامان داده است: «تعارض فلسفه و عرفان در مبانی و نتایج» و «تعارض فلسفه و عرفان با نصوص و ظواهر شرعی».

در بخش نخست این مباحث مطرح شده است: «علت ورود فلسفه به جامعه اسلامی»، «گفتار متعارض درباره فلاسفه یونان»، «گفتار متعارض درباره نبوت فلاسفه یونان»، «تعریف عرفان اصطلاحی»، «وجه تسمیه تصوف»، «ترادف عرفان و تصوف»، «نخستین صوفی در اسلام»، «احادیث مذمت صوفیه»، «علل تاریخی ترویج تصوف»، «ورود تصوف در تشیع»، «تلاش استعمار در ترویج صوفی‌گری»، «عدم تشیع مشایخ صوفیه»، «آرا متعارض درباره ابن عربی»، «اشتباه اتباع ابن عربی»، «تعارض در مبانی: نزاع عرفا و فلاسفه»، «تحقیر عقل در مکتب عرفا»، «گفتار متعارض در میزان بودن عقل»، «اصالت کشف و شهود در عرفان»، «تعارض فلسفه مشا و صدرا و عرفان»، «نظر عرفا درباره تشکیک در وجود»، «نظر فلاسفه درباره وحدت شخصی وجود»، «نظر ملاصدرا درباره فلسفه مشا و اشراق»، «تعارض در نتایح فلسفی و عرفانی»، «قرآن و تفاسیر متضاد»، «حکم به شرک همه مسلمین» و...

بخشی از سرفصل‌های مباحث قسمت دوم کتاب نیز از این قرار است: «اعتراف به تعارض با ظواهر شرع»، «تعارض توحید عرفا با توحید قرآن و سنت»، «تعارض خدای فلاسفه با خدای قرآن»، «گفتار متعارض در تشبیه خالق متعال به مخلوقات»، «تعارض در انقطاع نبوت»، «مقام ولایت در عرفان»، «گفتار متعارض در باب امامت»، «ادعای عصمت عرفا و فلاسفه»، «تقابل تصوف با دین»، «کرامات صوفیه»، «مبالغه در کرامات»، «گفتار متعارض درباره سقوط تکالیف شرعیه از صوفیان».


منبع: مهر


شناسنامه: سید محمود هاشمی‌نسب, «تعارض و نقد آراء فلسفی و عرفانی»، قم: دلیل ما، چاپ نخست، ۱۴۰۰، بها: ۵۰ هزار تومان.


پدیدآورندگان

اطلاعات کلی

  • تاریخ انتشار: 1400
  • نسخه (های) موجود: کاغذی
  • گروه مخاطبان: جوان-میانسال-کهنسال
  • ناشر: دلیل ما
  • جلد اول این کتاب:
  • نوبت چاپ: 1
  • شمارگان:‌
  • شابک:

منابع و مآخذ

ارجاع به این کتاب

فهرست مطالب