جایگاه حریم شخصی در فقه و حقوق کجاست؟

  • عدم ایراد ضرر، نفی حرج، ظلم، ایذاء و اذیت، مصلحت، ضرورت حفظ حیثیت انسان، سیره عقلاء و عدم ورود به قرقگاه‌های الهی از جمله مبانی اعتبار حریم‌اند که برخی‌شان در همه حریم‌ها مشترک‌اند، مثل اجتناب از وارد کردن ضرر به دیگران، برخی هم مثل حفظ حیثیت انسان و عدم ورود به قرقگاه‌های الهی منحصرا به حریم‌های معنوی اختصاص دارند. این پژوهش علاوه بر جایگاه فقهی، درباره جایگاه ویژه حقوقی آن نیز صحبت می‌کند «در قانون مدنی چهار ماده به صورت کامل پیرامون تعریف و شاخص‌های تعیین مسافت حریم می‌باشد، در سایر قوانین نیز به این موضوع عنایت شده است.»
تاریخ: ۱۳۹۹/۰۲/۳۰ | شماره خبر: 2641

به گزارش کتابان، مسئله حریم از جمله احکام مهم در اسلام و فقه است که از اعتبار و منزلت بسیار بالایی برخوردار می‌باشد، حریم به اعتبار نوع آن، به حریم‌های مادی و غیرمادی تقسیم می‌شود، البته فقها با توجه به شرایط متنوع در جوامع بشر، غالبا به طرح احکام و شرایط حریم‌های مادی مثل حریم چاه، نهر، روستا و امثال آن پرداخته‌اند و کمتر به موضوعاتی از قبیل حریم خصوصی اشخاص توجه کرده‌اند؛ بنابراین می‌توان اذعان داشت بیش‌تر دیدگاه‌های موجود در تعریف حریم، ناظر بر جنبه‌های مادی حریم است.

با عنایت به چنین خلأیی دکتر شیخ احمد ممبینی در کتابی تحت عنوان «اعتبار و جایگاه حریم در فقه اسلامی» که زمستان گذشته (۱۳۹۸) توسط نشر کتاب آوا منتشر شد، کوشیده با بهره‌گیری از نظرات فقها تعریفی جدید و عام که دربرگیرنده همه اقسام حریم‌ باشد ارائه دهد.

ممبینی از دو دیدگاه فقهی «ملکیت» و «حق بودن» در ماهیت حریم سخن می‌گوید که هر کدام قائلین خود را دارند، سرآمد قائلین نظریه ملکیت حریم شیخ طوسی است، در مقابل، بزرگانی مثل کاشف‌الغطاء و علامه مجلسی قائل به حق بودن حریم هستند.

بر اساسی این پژوهش، عدم ایراد ضرر، نفی حرج، ظلم، ایذاء و اذیت، مصلحت، ضرورت حفظ حیثیت انسان، سیره عقلاء و عدم ورود به قرقگاه‌های الهی از جمله مبانی اعتبار حریم‌اند که برخی‌شان در همه حریم‌ها مشترک‌اند، مثل اجتناب از وارد کردن ضرر به دیگران، برخی هم مثل حفظ حیثیت انسان و عدم ورود به قرقگاه‌های الهی منحصرا به حریم‌های معنوی اختصاص دارند.

این پژوهش علاوه بر جایگاه فقهی، درباره جایگاه ویژه حقوقی آن نیز صحبت می‌کند «در قانون مدنی چهار ماده به صورت کامل پیرامون تعریف و شاخص‌های تعیین مسافت حریم می‌باشد، در سایر قوانین نیز به این موضوع عنایت شده است.»


شناسنامه کتاب: دکتر شیخ احمد ممبینی، اعتبار و جایگاه حریم در فقه اسلامی، تهران: کتاب آوا، چاپ اول، ۱۳۹۸، بها: ۲۷ هزار تومان.



منبع:

دیدگاه های کاربران

دیدگاه شما