جریانات پیش‌آمده در افغانستان اعلام خطر برای بازگشت جامعه به سمت ارتجاع است

  • محقق داماد: جریانات پیش‌آمده در افغانستان اعلام خطر برای بازگشت جامعه به سمت ارتجاع است و متاسفانه تحول فکری در جامعه رخ نداده و تزریق خرافات به مردم در جریان است... دین در لباس خرافات عرضه می‌شود.
  • علی‌اکبر صالحی: ایران در طول تاریخ دو بار الگوی حکم‌رانی بوده است: بار اول در زمان هخامنشیان ... و در مرتبه دوم بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، شیوه‌ی حکم‌رانی مبتنی بر ولایت فقیه را پیش گرفت.
تاریخ: ۱۴۰۰/۰۶/۳۰ | شماره خبر: 5562

به گزارش کتابان، مراسم رونمایی از کتاب «کاوش مسائل اساسی ایران» با حضور اشرف بروجردی (رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران)، حجت‌الاسلام مصطفی محقق داماد (رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم)، رضا داوری اردکانی (فیلسوف و رئیس فرهنگستان علوم) و علی‌اکبر صالحی (رئیس سابق سازمان انرژی اتمی ایران) عصر یکشنبه ۲۸ شهریور در کتابخانه ملی برگزار شد. در این مراسم هم‌چنین فریبرز خسروی (معاون کتابخانه ملی)، غلامرضا ظریفیان (رئیس اندیشگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی)، آرمان ذاکری (استادیار و گردآورنده‌ی کتاب «کاوش مسائل اساسی ایران») و مظفر پاسدار شیرازی (معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان اسناد و کتابخانه ملی) حضور داشتند.

در ادامه فرازهایی از سخنان ایرادشده در این مراسم را به نقل از روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران می‌خوانید:


تشکیلات کوچک مدنی فرصتی برای تبادل اندیشه ایجاد کرده

بروجردی: دغدغه‌ی بررسی مسائل مربوط به ایران از دو سال پیش آغاز شد و این سوال مطرح بود که «در جامعه اسلامی با چه نگاهی باید مسائل را حل و فصل کرد؟» از همین رو برای پاسخ به این سوال مهم جلساتی برگزار شد که مسئولیت برپایی این جلسات به عهده‌ی استاد مصطفی محقق داماد بود، و اندیشمندان و فرهیختگان بسیاری نظرات خود را در این کتاب مطرح کرده‌اند.

مسائل ایران در این جلسات با رویکرد ارائه‌ی راهکارهای مناسب به مسئولان کشور مورد بررسی قرار گرفت و رضا داوری اردکانی در این زمینه نظریه‌ی قابل تاملی را ارائه کرد که مخالفان و موافقان بسیاری داشت. وی در طرح نظریات خود مطرح کرده بود که «اصولاً مسئله‌ای وجود ندارد و به موضوعات جامعه نمی‌توان عنوان مسئله را الصاق کرد.»

تعالی افکار در جهت فرهنگ‌سازی یک ایده، یاری‌رسان است و تشکیلات کوچک مدنی فرصتی برای تبادل اندیشه ایجاد کرده است و در این بین صاحبان اندیشه جایگاه بی‌بدیلی دارند. خوشبختانه نسل امروز گوشِ شنوا دارند و اهالی فکر و اندیشه تشنه‌ی شنیدن هستند. به اعتقاد من رسالت بزرگان این است تا ناگفته‌ها را برای نسل جوان بازگو کنند.


این خطر که دوباره جهل بر اجتماع سایه اندازد وجود دارد

محقق داماد: تحولات اجتماعی بر عهده‌ی مراکز علمی است و اگر مراکز علمی حرکت نکنند سطح فکری جامعه متحول نخواهد شد، در جلسات مربوط به کتاب «کاوش مسائل اساسی ایران» نیز بر طرح مسائل و مشکلات مردم در اجتماع آزادانه تاکید می‌شد.

آن‌چه امروزه در همسایگی ایران در افغانستان شاهد هستیم، نشان‌دهنده‌ی این مهم است که متفکران، علما، دانشمندان و غیره به فکر تحول فکری توده‌ها نبوده‌اند و این خطر که دوباره جهل، تاریکی و ظلمت بر اجتماع سایه اندازد نیز وجود دارد.

جریانات پیش‌آمده در افغانستان اعلام خطر برای بازگشت جامعه به سمت ارتجاع است و متاسفانه تحول فکری در جامعه رخ نداده و تزریق خرافات به مردم در جریان است.

در این بین سوالاتی از قبیل این‌که «چه باید کرد که جامعه از جهل مطلق به خصوص جهل دینی نجات پیدا کند؟» مطرح است. بنده بارها به صراحت گفته‌ام جهل دینی خطری است که متوجه جامعه ماست. به عبارت دیگر دین در لباس خرافات عرضه می‌شود اما آیا جامعه‌ی دین‌دار همراه با خرافات، بهتر از جامعه‌ی بی‌دین است؟ آیا دین کج‌اندیشانه بهتر از بی‌دینی است؟ پاسخ به این سوالات در کتاب «کاوش مسائل اساسی ایران» مطرح و مورد بررسی قرار گرفته است.

امید است در آینده اهل دانش و فرهنگ راه‌حل نهایی برون‌رفت از این شرایط را ارائه دهند تا آگاه شویم که با چه روش و زبانی توده‌ی جامعه هدایت می‌شود. به اعتقاد من باید فرهنگ تحول را سر سفره مردم آورد اما در حال حاضر پاسخ و راهکار روشنی برای تحقق این مهم وجود ندارد.


افغانستان، فاجعه‌ی زمان ما است

داوری اردکانی: جلسات متعددی برای پیش‌برد کتاب «کاوش مسائل اساسی ایران» با حضور اساتید و صاحب‌نظران برجسته برگزار شد و مجموع مباحث در جهت اصلاح مسائل کشور در حوزه‌های مختلف بود.

در این جلسات اساتید رشته‌های مختلف علمی حضور داشتند که گفت‌وگوهای سازنده‌ای شکل گرفت و اساسا طرح مباحث ارزشمند از نکات مثبت مجموع این جلسات بود.

موضوع پیش‌آمده در افغانستان، فاجعه‌ی زمان ما است و مردم افغانستان مسئول آن‌چه در کشورشان رخ داده، هستند و ما نیز پاسخ‌گوی مسائل و مشکلات کشورمان هستیم.


حکم‌رانی با جبر محقق نمی‌شود

علی‌اکبر صالحی: ایران در طول تاریخ دو بار الگوی حکم‌رانی بوده است: بار اول در زمان هخامنشیان که حکم‌رانی خود را از شرق تا غرب گسترش داد و توانست جهان را به خوبی و هوشمندانه اداره کنند و در مرتبه دوم بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، شیوه‌ی حکم‌رانی مبتنی بر ولایت فقیه را پیش گرفت. حال باید دید کشوری که توانایی ارائه‌ی الگوهای حکم‌رانی را دارد آیا توانایی اصلاح‌پذیری نیز دارد؟

اگر جامعه را مانند فرزند تازه متولد شده در نظر بگیریم مراحلی که این فرزند طی می‌کند تا به رشد و نمو برسد برانگیختگی و شکوفایی ایجاد می‌کند که به اعتقاد من برانگیختگی انقلاب اسلامی ایران از مشروطه آغاز شد و تجلی و برانگیختگی آن در انقلاب سال ۱۳۵۷ نمایان شد.

کشور از زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران تاکنون دوران بالندگی را طی کرده و ممکن است در این راه اشتباهات و قصوری رخ داده باشد؛ اما تلاش بر رسیدن به بالندگی بوده و به اعتقاد من برپایی جلساتی از این دست نمونه‌ای از سیر در مسیر بالندگی است.

جامعه‌ی فرهیخته جامعه‌ی به کمال رسیده است و محور اساسی در تحول جوامع آزاداندیشی است و اگر محلی برای تضارب آرا وجود نداشته باشد تمامی مباحث اهالی علم و نظر، ابتر باقی می‌ماند. در هر دولت و حکومت امنیت ملی اصل و ملاک است و باید بر تعریف آزاداندیشی کار کرد و حاکمان با منطق و استدلال مورد سوال قرار گیرند. اگر به دین خرافات اضافه شود زنگار به خود می‌گیرد و مسیر آن تغییر می‌یابد. وقتی که یک فردِ مسئول در کشور به عنوان متخصص خارج از عرف، درباره‌ی مذاکرات صحبت کند زیر سوال می‌رود، اما اگر شخصی در لباس روحانیت انواع خرافات را مطرح کند مورد سوال قرار نمی‌گیرد. از همین رو معتقدم مسئولیت اجتماعی در قبال گفتار ناثواب در کشور وجود ندارد و این امر یکی از مسائل اجتماعی مهم ایران است.

امروزه کودکان ما باهوش هستند و در شبکه‌های اجتماعی با انواع استدلال و منطق‌ها روبه‌رو می‌شوند این در حالی است که برخی فقط با بر تن کردن لباس روحانیت با بیان خرافات دینی، شهد شیرین دین را از بین می‌برند. خداوند در قرآن کریم به درستی می‌فرماید: «لا اکراه فی الدین قد تَبَینَ الرُّشْد مِنَ الْغَی» و هدف از بیان آن این است که حکم‌رانی با جبر محقق نمی‌شود بلکه با اختیار محقق خواهد شد. به اعتقاد من یک حکم‌ران زمانی موفق است که اصلاح‌پذیر باشد و به سخنان نخبگان جامعه که از سر خیرخواهی نظرات خود را بیان می‌کنند گوش دهد.


منبع:

دیدگاه های کاربران

دیدگاه شما