خلیج‌فارس در مرکز اسناد آستان قدس رضوی

  • مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی، اسناد نفیس و قدیمی در خصوص خلیج‌فارس را در خود جای داده است. یکی از این اسناد به عنوان انعقاد قراردادي در سال 1238 ق، بین محمد زکي‌خان سردار فارس و سرحددار انگلیس در هندوستان پیرامون همکاری‌های متقابل جهت برقراری امنیت در بنادر و جزایر واقع در خلیج‌فارس و توافق بر سر حضور نیروهای انگلیسی در آن حدود اشاره دارد... از جمله آثار پستی حامل نام خلیج‌فارس که در گنجینه تمبر، اسکناس و سکه موزه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود پاکت‌نامه‌هایی از دوره قاجار است که از انگلیس به ایران پست شده و بر روی آن نام خلیج‌فارس (Persian Gulf) ذکر شده است.
تاریخ: ۱۴۰۰/۰۲/۱۱ | شماره خبر: 4261

به گزارش کتابان به نقل از آستان نیوز، در کتابخانه آستان قدس رضوی منابع نفیس پر‌شماری از جمله نسخه‌های خطی، اسناد و مطبوعات و آثار موزه‌ای مرتبط با خلیج‌فارس به زبان‌های مختلف وجود دارد. در این منابع از دریای فارس، بحر فارس، بحر عجم، خلیج عجم و خلیج فارس نام برده شده است.


نسخ خطی

کتاب «المسالک و الممالک» اثر جغرافی‌دان نام‌دار ایرانی؛ ابواسحاق ابراهیم بن محمد اصطخری است که در قرن ۴ ق و به زبان عربی تألیف شده و از نخستین آثار جغرافیایی دانشمندان مسلمان به شمار می‌آید. این کتاب توضیحات کاملی از قلمروی اسلامی، از جمله سرزمین‌های مسلمان شمال آفریقا، سرزمین‌های عربی و نیز سرتاسر فلات ایران تا آسیای میانه را شامل می‌شود.

در این اثر ارزشمند دریاها، دریاچه‌ها، کوه‌ها، رودها، دشت‌ها و صحراها مورد بررسی قرار گرفته و فهرستی از شهرها، طوایف، اقوام و قبایل ساکن در مناطق مختلف به همراه شرحی از آداب و رسوم هرکدام آمده است.

این کتاب به زبان فارسی ترجمه شده و یکی از نسخه‌های خطی آن در مخزن کتـاب‌های خطی کتـابخانه آستـان قدس رضوی نگهداری می‌شود. این نسخه ترجمه فارسی «المسالک و الممالک» تألیف ابو اسحاق ابراهیم بن محمد فارس اصطخری، معروف به کرخی (۲۴۶ق) است که مترجم آن معلوم نیست، اما همان است که به کوشش ایرج افشار در ۱۳۴۰شمس به چاپ رسیده است.


اسناد تاریخی

مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی، اسناد نفیس و قدیمی در خصوص خلیج‌فارس را در خود جای داده است. یکی از این اسناد به عنوان انعقاد قراردادي در سال ۱۲۳۸ ق، بین محمد زکي‌خان سردار فارس و سرحددار انگلیس در هندوستان پیرامون همکاری‌های متقابل جهت برقراری امنیت در بنادر و جزایر واقع در خلیج‌فارس و توافق بر سر حضور نیروهای انگلیسی در آن حدود اشاره دارد.


تمبر حامل نام خلیج‌فارس

از جمله آثار پستی حامل نام خلیج‌فارس که در گنجینه تمبر، اسکناس و سکه موزه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود پاکت‌نامه‌هایی از دوره قاجار است که از انگلیس به ایران پست شده و بر روی آن نام خلیج‌فارس (Persian Gulf) ذکر شده است.

هم‌چنین اقلام پستی در سازمان شرکت پست جمهوری اسلامی ایران به مناسبت پاس‌داشت «روز ملی خلیج‌فارس» موجود است.


منبع:

دیدگاه های کاربران

دیدگاه شما