رساله‌ای در باب حقوق زنان به قلم فائزه هاشمی

  • از نگاه فائزه هاشمی با وجود حاکمیت مکتب اسلام مبتنی بر عدالت در جمهوری اسلامی ایران... و حضور علما، فقها و مجتهدان به عنوان رهبران دینی و سیاسی جامعه، ولی به دلیل آمیختگی آداب و رسوم، سنت‌ها و برداشت‌های فقهی مبتنی بر نگاه مردانه، موجبات تحقیر جایگاه زن و تضییع برخی حقوق فردی، خانوادگی و اجتماعی او در طول قرن‌ها فراهم شده است. به طوری که این وضعیت در صور مختلف شامل عدم اجرای صحیح قانون، تصویب قوانین مغایر با اسلام و مقاومت در مقابل تغییر و اصلاح قوانین رخ می‌نماید.
تاریخ: ۱۴۰۰/۰۴/۰۲ | شماره خبر: 4862

به گزارش کتابان، «از راز به خرد»؛ رساله‌ای در باب حقوق زنان به قلم فائزه هاشمی از سوی نشر کویر روانه‌ی بازار کتاب شد. فائزه هاشمی بهرمانی (رفسنجانی) تحصیل‌کرده در رشته‌های روابط بین‌الملل، علوم سیاسی، مدیریت، حقوق بشر، حقوق بین‌الملل در این کتاب به غبارزدایی از برداشت‌های غیر عدالت‌جویانه‌از دین اسلام پرداخته است. او در جریان این مکاشفه کوشیده به ذات و جوهره‌ی دین که بر اساس عقلانیت استوار است دست یابد. فائزه هاشمی بر این است که قوانین استنتاج‌شده از قرآن و روایت نباید رازگونه و ابهام‌آمیز باشند بلکه طرح‌های اخلاقی و حقوقی اسلام باید بر استدلالی قوی و مستحکم بنا شوند.

به اعتقاد او خشونت علیه زنان در تمام جوامع ریشه در نابرابری جنسیتی دارد که گاهی با عمل تفاسیر اشتباه، مغرضانه یا سخت‌گیرانه از اصول دینی تایید و تداوم می‌یابد. و این خشونت نشان‌دهنده‌ی ارزش‌ها، قوانین و عملکردهای پدرسالارانه مردان مبتنی بر اعمال قدرت بر زنان و دختران در عرصه‌های عمومی و خصوصی است.

از نگاه فائزه هاشمی با وجود حاکمیت مکتب اسلام مبتنی بر عدالت در جمهوری اسلامی ایران – که زن و مرد را دارای گوهر وجودی یکسان می‌داند و در قرآن نیز به تناوب به آن اشاره شده است – و حضور علما، فقها و مجتهدان به عنوان رهبران دینی و سیاسی جامعه، ولی به دلیل آمیختگی آداب و رسوم، سنت‌ها و برداشت‌های فقهی مبتنی بر نگاه مردانه، موجبات تحقیر جایگاه زن و تضییع برخی حقوق فردی، خانوادگی و اجتماعی او در طول قرن‌ها فراهم شده است. به طوری که این وضعیت در صور مختلف شامل عدم اجرای صحیح قانون، تصویب قوانین مغایر با اسلام و مقاومت در مقابل تغییر و اصلاح قوانین رخ می‌نماید.

او در این کتاب به بررسی «کنوانسیون رفع هرگونه تبعیض علیه زنان» به عنوان یکی از مهم‌ترین معاهدات بین‌المللی و تطبیق آن با قوانین اسلامی پرداخته است. شباهت‌ها و تفاوت‌ها را جدا کرده و دریغ خورده که علی‌رغم پیوستن ۱۷۸ دولت به این کنوانسیون و پیوستن ۴۶ کشور اسلامی به آن ایران از معدود کشورهایی است که به آن نپیوسته است.

کتاب حاضر که بر اساس پایان‌نامه فائزه هاشمی در سال ۱۳۸۲ شکل گرفته، در دو فصل مبانی نظری – تاریخی و بررسی مصادیق تنظیم شده است:

فصل اول پس‌زمینه‌های تاریخی و مبانی نظری کنوانسیون، جنبش‌های آزادی‌بخش زنان و مولفه‌های تشکیل‌دهنده‌ی کنوانسیون شامل آزادی، برابری، ستم و تبعیض و سیمای زن در حقوق بشر را ترسیم و در ادامه حقوق زن در اسلام، مبانی فقهی، آیه‌ی «الرِّجَالُ قَوّامُونَ عَلَی النِّسَاءِ»، داستان ملکه‌ی سبا در قرآن و تشریح سیمای زن در اسلام، زمینه‌های قرآنی نگاه به زن را مورد ملاحظه قرار می‌دهد. علاوه بر این، در گذر از جهان‌بینی رازگونه‌به خردورزی موحدانه، انعطاف‌پذیری فقه را یادآوری و سپس ویژگی‌های فقه پویا یا اجتهاد و مصادیق آن را آورده است.

فصل دوم به مطالعه‌ی تطبیقی در موضوعات دیه و قصاص، شهادت، حضانت، تابعیت و برابری در زندگی و حیات سیاسی می‌پردازد. هر مورد با مواد کنوانسیون، نگاه قرآنی – روایی و قوانین جمهوری اسلامی آغاز شده، با تحلیل شواهد به دست آمده، به بیان شباهت‌ها و اختلاف‌ها می‌نشیند.


شناسنامه کتاب: فائزه هاشمی، «از راز به خرد؛ رساله‌ای در باب حقوق زنان»، تهران: کویر، چاپ نخست، ۱۴۰۰، بها: ۵۳ هزار تومان.



منبع:

دیدگاه های کاربران

دیدگاه شما