شرحی که تحصیل مکاسب را متحول خواهد کرد

  • این شرح به نحوی نگاشته شده که تمامی طلاب، فضلا و محققین از مبتدی و سطح گرفته تا درس خارج از آن بهره‌مند شوند. در این کتاب سعی بر این بوده است تا با افزودن برخی مسائل نوین امروزی، به مناسبت بحث، حلقه‌ای ارتباطی بین مکاسب و مسائل جدید، پدید آورَد. شرح حاضر، تدریس و تحصیل مکاسب را دچار تحول خواهد ساخت و تاکنون شرحی با این دقت در جزئی‌ترین نِکات عبارات مکاسب، نگاشته نشده است.
تاریخ: ۱۳۹۹/۰۴/۲۱ | شماره خبر: 3146

به گزارش کتابان، جلد دهم «کنوزالمطالب فی کشف رموزالمکاسب» که شرحی نوین بر کتاب مکاسب شیخ مرتضی انصاری است سال گذشته(۹۸) با تالیف محمدمهدی اسلامی توسط انتشارات مناره منتشر شد.

این شرح به نحوی نگاشته شده که تمامی طلاب، فضلا و محققین از مبتدی و سطح گرفته تا درس خارج از آن بهره‌مند شوند. در این کتاب سعی بر این بوده است تا با افزودن برخی مسائل نوین امروزی، به مناسبت بحث، حلقه‌ای ارتباطی بین مکاسب و مسائل جدید، پدید آورَد. شرح حاضر، تدریس و تحصیل مکاسب را دچار تحول خواهد ساخت و تاکنون شرحی با این دقت در جزئی‌ترین نِکات عبارات مکاسب، نگاشته نشده است.

مرحوم مدرس تبریزی در «ریحانه‌الادب» درباره شیخ مرتضی انصاری، مولف کتاب مکاسب، چنین نوشته است:

«... در سال ۱۲۱۴ در شهر دزفول از توابع شوشتر متولد شد. در نزد عموی خود شیخ حسین که از اکابر علمای آن شهر بود تا حدود بیست سالگی به تحصیل علم پرداخت، پس در مصاحبت والد مادری خود به زیارت ائمه عراق علیه‌السلام رفت. در کربلای معلی به زیارت سید مجاهد (سید محمد طباطبایی) صاحب مناهل – که او شریف‌العلماءالمازندرانی، دو رئیس مذهبی وقت بودند – رفت. در مجمع جمعی از فضلا بعضی از مسائل علمیه مطرح و مذاکره شد، که هریک از ایشان موافق فهم خود اظهار عقیده می‌کردند، در خاتمه شیخ مرتضی هم اظهار عقیده کرده به طوری ادای مطلب نمود که مورد شگفتی و حیرت سید مجاهد واقع گردید. پس [سید مجاهد] پدر شیخ را فرمود که: «شما بعد از زیارت به وطن خودتان برگشته و او را بگذارید که به تحصیلات علمیه بپردازد.» او هم اطاعت نمود.

شیخ تا چهار سال بعد از مراجعت پدر حاضر در درس سید مجاهد و شریف‌العلما می‌شد، تا آن‌که داود پاشا، والی بغداد، از طرف سلطان روم (عثمانی) به محاصره و تسخیر کربلا مامور شد و در نتیجه محصلین و علما و اکثر مجاورین آن ارض اقدس به بلده کاظمین (علیه‌السلام) مهاجرت کردند. شیخ هم در جمله مهاجرین، چند روزی در آن‌جا اقامت کرد تا آن که با جمعی از اهل وطن خود – که به زیارت عتبات آمده و به جهت عدم امکان زیارت کربلا عازم مراجعت بودند – به وطن خود رفته و دو سال اقامت کرد. باز برای تکمیل تحصیلات علمیه مراجعت به عراق را تصمیم داد... [پس دوباره] شیخ عازم عراق گردید. یک سال نیز حاضر در درس شریف‌العلما بود، سپس به نجف رفته و در حوزه فقیه محقق «شیخ موسی بن شیخ جعفر کاشف‌الغطا» حاضر شد و به فاصله دو سال باز به وطن خود رفت و بعد از دو سال دیگر عازم زیارت مشهد مقدس رضوی علیه‌السلام گردید، و در کاشان با صاحب مناهج که رئیس کل علمی آن سامان بوده ملاقات نمود. سه سال هم در آن‌جا اقامت کرد و به تصنیف و مباحثه اشتغال ورزید. صاحب مناهج نیز مقدم او را غنیمت شمرد و مباحثات علمی با او را مایل بود و به مراتب فضل وی اعتماد کامل داشت و می‌گفت که: «در این همه مسافرت‌های مختلفه، پنجاه تن عالم مجتهد دیده‌ام که هیچ‌یک از ایشان مانند شیخ مرتض نمی‌باشد.»


جریان مرجعیت شیخ انصاری

شیخ بعد از سه سال به مشهد مقدس رفت، چند ماهی هم در آن ارض اقدس اقامت کرد، باز به وطن خود برگشت. به فاصله پنج سال دیگر به طور نهانی عازم نجف اشرف گردید، اهالی برای ممانعت از عقب وی رفتند ولی اصرارشان سودی نداد عاقبت با نذر کردن زیارت ائمه عراق علیه‌السلام اعتذار جست، در سال ۱۲۴۹ ریاست علمی صاحب جواهر (شیخ محمدحسن نجفی) و شیخ علی بن شیخ جعفر کاشف‌الغطا (محقق ثالث) وارد عراق شد، چند ماهی در حوزه درس شیخ علی (محقق ثالث) حاضر گردید، بعد از آن دیگر حاضر در هیچ حوزه نشد و به طور استقلال بنای تدریس و تصنیف گذاشت تا آن‌که شیخ علی هم وفات یافته و به فاصله چند سالی صاحب جواهر نیز در سال ۱۲۶۶ ق بدرود جهان گفت و ریاست مطلقه علمیه مذهبیه بدون معاون و مشارک بدو منتهی شد و آوازه علم و فضل و زهد و ورع و تقوی و عبادات او در تمامی بلاد شیعه انتشار یافت و مرجع تقلید تمامی شیعه‌مذهبان گردید.


صفات و مقام علمی شیخ انصاری

در حفظ، سرعت انتقال، استقامت ذهنی، حل اشکالات علمیه، شهامت نفس و بلندی همت، وحید در عصر خود بود؛ بلکه در قرون و ادوار گذشته نیز کمتر قرینی داشته است. در علم اصول فقه، تاسیسی کرد که در آن رشته مبتکر [بوده] و نظیر آن دیده نشده است...


شدت زهد و تقوای شیخ انصاری

اکثر وجوهات شرعیه را از اطراف و اکناف تمامی بلاد شیعه بر حضرتش می‌فرستادند و همه آن را به فقرا و ارباب استحقاق و مصارف دینیه می‌رسانید و خودش مثل یکی از ایشان امرار حیات می‌نمود و در ضروریات خود، تنها به اندازه یک فقیر مقتصد صرف می‌کرد، تا جایی که دو دخترش بعد از وقات او قدرت قیام به لوازم معمولی اقامه عزا را نداشتند و یکی از اشراف، شش روز شب به تمامی وظایف و لوازم مجلس ختم و ترحیم و تعزیه‌داری او قیام نمود...


شناسنامه کتاب: محمدمهدی اسلامی، کنوزالمطالب فی کشف رموز المکاسب (جلد دهم)؛ شرحی نو بر مکاسب شیخ انصاری، محقق: سید احمد سجادی، تهران، مناره، چاپ اول، ۱۳۹۸، بها: ۵۰ هزار تومان.




منبع:

دیدگاه های کاربران

دیدگاه شما