عملیات نجات در سرزمین شام؛

نگاهی به کتاب «دیپورت (خاطرات پیمان امیری)»

  • مخاطب در این کتاب، با خاطرات یک جوان ایرانی آشنا می‌شود که به قصد مهاجرت به یکی از کشورهای اروپایی (آلمان) برای دستیابی به کار و زندگی بهتر از ایران خارج می‌شود تا به شکل قاچاقی از طریق کشورهای ترکیه و یونان خود را به آلمان برساند اما از بدِ حادثه سر از خاک سوریه‌ی بحران‌زده درمی آورد و برای مدتی اسیر نیروهای جبهه‌ی النصره (شاخه‌ی القاعده در سوریه) می‌شود... سرانجام راز نهان مهاجر ایرانی - راوی کتاب که هویت خود را پنهان کرده بوده، برای مسئولان جبهه‌ی النصره آشکار می‌شود و آن‌ها این اسیر ایرانی را از اسیران کرد عراقی جدا کرده و بعد از مدتی اسیران عراقی را آزاد و برای پیمان پیشنهاد گرویدن به مذهب و آیین خودشان را می‌دهند و پیمان هم برای در امان ماندن از شکنجه و حتی کشته شدن، در ظاهر پیشنهاد آن‌ها را می‌پذیرد و از سختی و شکنجه نیروهای جبهه‌ی النصره در امان می‌ماند و در نهایت آزاد می‌شود...
تاریخ: ۱۴۰۱/۰۱/۳۰ | شماره خبر: 1208 | نویسنده: علی‌الله سلیمی

کتابان: حوادث سوریه در سال‌های اخیر ابعاد گوناگونی در پی داشته که یکی از آن‌ها، ناامنی برخی از شهرها و روستاهای این کشور از سوی گروه‌های تروریستی سلفی و تکفیری برای ساکنان این مناطق و هم‌چنین زائران شهرهای مقدس و نیز مسافران و توریست‌ها بوده است؛ به گونه‌ای که در مقاطع متعدد اغلب این بخش‌ها در ردیف مناطق بحرانی جهان قرار داشته و کمتر مسافری جرأت می‌کرد گذرش به این بخش‌های بحران‌زده بیفتد.

در این میان، حضور ایثارگرانه‌ی مدافعان حرم که برای پاس‌داری از حرم اهل بیت(ع) در مقابل حمله‌ی گروه‌های داعش به مناطق بحران‌زده‌ی سوریه رفته‌اند، مایه‌ی دل‌گرمی کسانی است که دلِ خوشی از گروه‌های سلفی و تکفیری ندارند و می‌خواهند در شرایط امن زندگی و در شهرهای مختلف این کشور اسلامی سفر کنند. طعم شیرین کمک و حمایتِ مدافعان حرم را افرادی مختلف در کشور سوریه چشیده‌اند که یکی از آن‌ها، راوی کتاب «دیپورت»، پیمان امیری، است که خاطرات او را علی اسکندری نوشته و منتشر کرده است.

اسکندری در بخش مقدمه، کتاب را به شهید اصغر پاشاپور تقدیم کرده و نوشته است: «وقتی ساعت‏ها مشغول مصاحبه کردن با پیمان امیری بودم، او نمی‌‏دانست بخش مهمی از سرنوشتش با اصغر گره خورده است. او فقط سید را دیده بود که مدیریت و فرماندهی آن عملیات پیچیده را به عهده داشت. نمی‏‌دانست اگر حمایت‏‌ها و پشتیبانی اصغر نبود، سرنوشتش این‏گونه رقم نمی‌خورد. اصغر پاشاپور (ذاکر)، پس از سال‏‌ها مجاهدت، دور از وطن در ۱۳/۱۱/۱۳۹۸ و یک ماه پس از شهادت سردار آسمانی خود، حاج قاسم سلیمانی، به او ملحق شد.»

مخاطب در این کتاب، با خاطرات یک جوان ایرانی آشنا می‌شود که به قصد مهاجرت به یکی از کشورهای اروپایی (آلمان) برای دستیابی به کار و زندگی بهتر از ایران خارج می‌شود تا به شکل قاچاقی از طریق کشورهای ترکیه و یونان خود را به آلمان برساند اما از بدِ حادثه سر از خاک سوریه‌ی بحران‌زده درمی آورد و برای مدتی اسیر نیروهای جبهه‌ی النصره (شاخه‌ی القاعده در سوریه) می‌شود. کلیت کتاب «دیپورت» در ۶ فصل تنظیم شده‌ که فصل اول، روایت مستقیم از درون زندان نیروهای جبهه‌ی النصره است که راوی کتاب در آن گرفتار شده و در معرض شدیدترین شکنجه‌هاست. با گذر از این فصل، روایت اصلی و خطی حوادث از نقطه نسبتا اولیه شروع می‌شود و طی آن، راوی کتاب با معرفی خود، درباره‌ی مقدمات سفر خود که به نوعی مهاجرت برای کاریابی و زندگی بهتر در کشورهای اروپایی است، توضیح می‌دهد.

دردسرهای اصلی راوی کتاب هنگام عبور قاچاقی از ترکیه به سمت یونان شروع می شود: «سرم را روی زانو گذاشته بودم که احساس کردم صدای آژیر می‌آید! دیدم کسی عکس‌العملی نشان نداد فکر کردم توهم زده‌ام! اما صدا زیادتر و نزدیک‌تر می‌شد. بلندگوی ماشین پلیس مدام درخواست می‌کرد توقف کنیم، اما راننده توجه نمی‌کرد. ناگهان صدای مهیبی از زیر ماشین آمد، پشت سر آن هم صدای شلیک تیر شنیده شد. کنترل ماشین از دست راننده خارج شده بود. انگار پلیس‌ها به لاستیک ماشین تیراندازی کرده بودند و لاستیک ترکیده بود. ماشین متوقف شد و از پنجره‌ی کوچک روی بدنه‌ی ماشین دیدم راننده و دو نفر دیگر از همراهانش در را باز کردند و پا به فرار گذاشتند...» ( ص ۳۱)

راوی به همراه گروهی از مهاجران در خاک یونان بازداشت و به ترکیه دیپورت می‌شوند و در آن‌جا، تعدادی از مهاجران که از کردهای عراقی هستند، برای این‌که به کشور خودشان بازگردانده نشوند خود را از مهاجران سوریه‌ای معرفی می‌کنند و معتقدند به خاطر شرایط جنگی حاکم بر کشور سوریه، سربازان ترکیه‌ای آن‌ها را به سوریه نمی‌فرستند و به آنکارا، مرکز ترکیه می‌برند. آن‌ها از پیمان امیری، راوی کتاب دیپورت هم می‌خواهند خود را سوری معرفی کند تا به کشور خودش، ایران بازگردانده نشود. این رویکرد مهاجران کرد عراقی که حالا یک مهاجر ایرانی، پیمان امیری را هم با خود همراه کرده‌اند، باعث درد تازه‌ی آن‌ها می‌شود و مشکلات اصلی این گروه از مهاجران غیرقانونی را وارد مرحله‌ی تازه و بحرانی می‌کند.

سربازان ترکیه‌ای این گروه از مهاجران را که حالا به اسم مهاجران سوریه‌ای خود را معرفی کرده‌اند به داخل خاک سوریه‌ی بحران‌زده می‌برند و در بیابان‌های این کشور جنگ‌زده رهای‌شان می‌کنند.

در ادامه، آن‌چه را که این گروه از مهاجران در ابتدای سفرشان حتی هرگز به آن فکر هم نکرده بودند به سرشان می‌آید و اسیر نیروهای جبهه‌ی النصره شده و در زندان این گروه تروریستی گرفتار می‌شوند. بازجویی‌های پی‌درپی شروع می‌شود و سرانجام راز نهان مهاجر ایرانی - راوی کتاب که هویت خود را پنهان کرده بوده، برای مسئولان جبهه‌ی النصره آشکار می‌شود و آن‌ها این اسیر ایرانی را از اسیران کرد عراقی جدا کرده و بعد از مدتی اسیران عراقی را آزاد و برای پیمان پیشنهاد گرویدن به مذهب و آیین خودشان را می‌دهند و پیمان هم برای در امان ماندن از شکنجه و حتی کشته شدن، در ظاهر پیشنهاد آن‌ها را می‌پذیرد و از سختی و شکنجه نیروهای جبهه‌ی النصره در امان می‌ماند و در نهایت آزاد می‌شود اما این تازه آغاز سرگردانی او در سرزمین سوریه‌ی جنگ‌زده است.

راوی کتاب به هر گروه از قاچاقچیان انسان که متوسل می‌شود تا به هر شکلی که هست از خاک سوریه خارج شود در نهایت موفق نمی‌شود و این دور تسلسل در چندین مرحله تکرار می‌شود تا این‌که تیمی از نیروهای گم‌نام مدافع حرم وارد ماجرا شده و به شکل حرفه‌ای و ماهرانه پیمان را از دل حادثه بیرون می‌کشند و او را به ایران منتقل و به خانواده‌اش می‌رسانند.

«بیست روز مهمان سید مجید یا همان نجات و دوستانش بودم. همه‌ی وقایع را از روز اول سفرم تا اتفاق‌های بعد از آزادی (از لحظه‌ی تصمیمم تا خروج از کشور، اتفاق‌ها و دیدارهای استانبول، دوستان و همراهان عراقی و سوری، اتفاق‌های یونان، بازگشت به ترکیه، انتقال به سوریه و شهر حلب) برای‌شان تعریف کردم. آن‌ها این اتفاقات را با دقت و جزئیات چندین بار ثبت کردند. این کار در بیست روزی که به نوعی در دمشق قرنطینه بودم، یک روز در میان انجام می‌شد. در جلسات مختلف، افراد متفاوت با تخصص‌های ویژه‌ای حاضر می‌شدند و تنوع سوال‌هایشان متفاوت بود.» (ص ۱۶۱)

نویسنده در قسمت آخر و پایانی کتاب و در بخش«نکته آخر» یادآوری می‌کند عملیات رهایی و نجات پیمان امیری در کمترین زمان از اعلام درخواست خانواده، به همت فرزندان این سرزمین و مردان میدان عمل طرح‌ریزی شد و به اجرا در آمد. در این کتاب و فصل آخر آن به دلیل محدودیت‌های امنیتی، اطلاعاتی عملیات طبقه‌بندی و کلی بیان شده است.


شناسنامه: علی اسکندری، «دیپورت (خاطرات پیمان امیری)»، تهران: سوره مهر، چاپ نخست، ۱۴۰۰، بها: ۴۰ هزار تومان.


منبع: ایسنا

دیدگاه های کاربران

دیدگاه شما