یک منبع درسی تازه برای کارشناسی علوم تربیتی

  • محتوای کتاب پیش رو در سه بخش تنظیم شده: بخش اول با عنوان «مفهومشناسی تربیت قرآنی» به کلیات، مفهوم‌شناسی و عناصر تشکیل‌دهنده‌ی تربیت قرآنی پرداخته شده است. در بخش دوم با عنوان «مبانی تربیت قرآنی» ابعاد مختلف مادی، روحانی و نیز ویژگی‌های وجودی انسان آمده است. در بخش سوم کتاب با عنوان «مولفه‌های تربیت قرآنی در سیره‌ی پیامبران»، ابتدا اصطلاحاتی نظیر «سیره» و «تفسیر» تعریف و تبیین شده و سپس سیره‌ی تربیتی هر یک از پیامبران اولوالعزم توضیح داده شده است. در پایان هر بخش نیز، پرسش‌ها و ایده‌هایی برای پژوهش بیش‌ترِ خوانندگان مطرح شده است.
تاریخ: ۱۴۰۰/۰۸/۲۵ | شماره خبر: 6104

به گزارش کتابان، «آموزه‌های تربیتی آیات قرآن کریم با تاکید بر سیره پیامبران» تالیف دکتر شیرین رشیدی، استادیار دانشگاه علامه طباطبایی، توسط شرکت چاپ و نشر بین‌الملل منتشر شد. این کتاب یک منبع درسی، و مطابق با سرفصل‌های درسِ «آموزه‌های تربیتی آیات قرآن کریم» در دوره‌ی کارشناسی علوم تربیتی تدوین شده است.

محتوای کتاب پیش رو در سه بخش تنظیم شده: بخش اول با عنوان «مفهومشناسی تربیت قرآنی» به کلیات، مفهوم‌شناسی و عناصر تشکیل‌دهنده‌ی تربیت قرآنی پرداخته شده است.

در بخش دوم با عنوان «مبانی تربیت قرآنی» ابعاد مختلف مادی، روحانی و نیز ویژگی‌های وجودی انسان آمده است.

در بخش سوم کتاب با عنوان «مولفه‌های تربیت قرآنی در سیره‌ی پیامبران»، ابتدا اصطلاحاتی نظیر «سیره» و «تفسیر» تعریف و تبیین شده و سپس سیره‌ی تربیتی هر یک از پیامبران اولوالعزم توضیح داده شده است.

در پایان هر بخش نیز، پرسش‌ها و ایده‌هایی برای پژوهش بیش‌ترِ خوانندگان مطرح شده است.


به‌کارگیری زبان نرم در گفت‌وگو با دشمنان

رشیدی در بخشی از کتاب بر لزوم «به‌کارگیری زبان نرم در گفت‌وگو با دشمنان» با استناد به آیاتی از قرآن چنین می‌نویسد:

خداوند متعال در قرآن کریم در خصوص نحوه‌ی سخن گفتن حضرت موسی در دعوت فرعون به توحید می‌فرماید: «فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَى» (اما به نرمی با او سخن بگویید، شاید متذکر شود یا از "خدا" بترسد.»

در تفسیر این آیه آمده است:

اگر با سخن نرم و ملایم با او روبه‌رو شوید و در عین حال مطالب را با صراحت و قاطعیت بیان کنید، یک احتمال این است که او دلایل منطقی شما را از دل بپذیرد و ایمان آورد و احتمال دیگر این‌که لااقل از ترس مجازات الهی در دنیا یا آخرت و برباد رفتن قدرتش، سر تسلیم فرود آورد و با شما مخالفت نکند. البته احتمال سومی نیز وجود دارد و آن این‌که نه متذکر شود و نه از خدا بترسد، بلکه راه مخالفت و مبارزه را پیش گیرد. بنا بر سیره‌ی حضرت موسی علیه‌السلام برای نفوذ در قلوب مردم (هرچند افراد گمراه و بسیار آلوده باشند) نخستین دستور قرآن برخورد ملایم و توام با مهر و عواطف انسانی است و توسل به خشونت مربوط به مراحل بعد است که برخوردهای دوستانه اثر نگذارد. هدف آن است که مردم جذب شوند، متذکر شوند و راه را پیدا کنند یا از عواقب شوم کار بد خود بترسند.

هم‌چنین حضرت موسی علیه‌السلام خود نیز به اهمیت و تاثیر بیان بر مخاطبانش تاکید داشته و از خداوند درخواست بیان فصیح و بلیغی نموده است. در سوره‌ی طه خداوند متعال دعای حضرت موسی علیه‌السلام را بیان نموده که گفته است: «وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي» (و گره از زبانم بگشای تا سخنان مرا بفهمند!) در تفسیر نور ذیل این آیه چنین آمده است: «ساده‌گویی و بیان روان، کمال است. در هدایت، روحیه دادن به نیروها و ارعاب و تضعیفِ روحیه‌ی طاغوت، زبان گویا بسیار مهم است. اصل، فهمیدن مردم است، نه اصطلاحات زیبا. شرط موفقیت در تبلیغ آن است که مردم حرف مبلغ را خوب بفهمند. در تبلیغ باید از هر وسیله‌ای که شناخت مردم را عمیق‌تر می‌کند، استفاده کرد.» (تفسیر نور، ج ۵، ص ۳۳۶)

بنابراین زبان قدرت نطق و نحوه‌ی بیان در تاثیرگذاری روی مخاطبان بسیار مهم است. معلمان و اساتید و کسانی که با ابزار بیان در حین تدریس سر و کار دارند باید با فنون سخن گفتن به خوبی آشنا باشند تا بتوانند معلومات خود را به نحو شایسته‌ای به افراد تحت تعلیم و تربیت منتقل نمایند؛ زیرا ممکن است فردی خیلی اهل علم باشد، اما نتواند خوب حرف بزند و به همین جهت این مقوله نیز بسیار مهم و کاربردی است. صص ۲۷۰ و ۲۷۱.


شناسنامه: شیرین رشیدی، «آموزه‌های تربیتی آیات قرآن کریم با تاکید بر سیره پیامبران»، تهران: شرکت چاپ و نشر بین‌الملل، چاپ نخست، ۱۴۰۰، بها: ۷۰ هزار تومان.


منبع:

دیدگاه های کاربران

دیدگاه شما